Giá thể trồng cây

Trong trồng trọt hiện đại, đặc biệt là nông nghiệp đô thị, khái niệm "đất trồng" đang dần được thay thế bởi Giá thể. Vậy giá thể là gì? Tại sao những người chơi cây sành sỏi lại ưu tiên sử dụng giá thể trồng cây thay vì đất thịt truyền thống? Hãy cùng tìm hiểu tất tần tật trong bài viết này.

I. Giá thể trồng cây là gì?

Giá thể (Substrate) là tên gọi chung của các hỗn hợp vật liệu có khả năng giữ nước, tạo độ thoáng và cung cấp môi trường cho rễ cây bám trụ phát triển. Giá thể có thể hoàn toàn không chứa đất thịt, thay vào đó là các nguyên liệu hữu cơ và vô cơ được phối trộn theo tỷ lệ vàng.

II. Tại sao giá thể lại "được lòng" người yêu cây phố?

Sở dĩ Giá thể trồng cây trở thành lựa chọn hàng đầu cho ban công, sân thượng và cây nội thất là nhờ 4 ưu điểm vượt trội:

1. Siêu nhẹ: Giảm tải trọng đáng kể cho sàn mái và ban công so với đất đỏ hay đất sét.

2. Thoát nước thần tốc: Ngăn chặn triệt để tình trạng úng rễ - "kẻ thù số 1" của cây trồng chậu.

3. Giàu oxy: Cấu trúc tơi xốp giúp không khí lưu thông dễ dàng, kích thích rễ tơ phát triển mạnh mẽ.

4. Sạch khuẩn: Các thành phần giá thể thường được xử lý công nghiệp, không chứa mầm bệnh, nấm mốc hay hạt cỏ dại.

III. Các loại nguyên liệu tạo nên giá thể lý tưởng

Một túi Giá thể mix sẵn chất lượng thường là sự kết hợp của:

• Nguyên liệu hữu cơ: Xơ dừa (đã xử lý chát), vỏ thông, rêu than bùn (Peat moss), vỏ trấu hun.

• Nguyên liệu vô cơ (Khoáng chất): Đá Perlite (đá trân châu), đá Pumice (đá núi lửa), đá Vermiculite, đất nung Akadama.

• Dinh dưỡng bổ trợ: Phân trùn quế, phân tan chậm hoặc các vi sinh vật có lợi.

IV. Phân loại giá thể theo nhu cầu cây trồng

Không có một loại giá thể nào dùng tốt cho "tất cả" mọi loại cây. Tại đây, chúng tôi chia thành các dòng chuyên biệt:

1. Giá thể cho Kiểng lá (Monstera, Philodendron)

Cần độ ẩm cao nhưng phải thoát nước cực tốt.

• Đặc điểm: Thường có mảnh to (vỏ thông, dừa chíp) để tạo các khoảng không cho rễ không khí phát triển.

2. Giá thể cho Sen đá, Xương rồng (Succulents)

Yêu cầu khô ráo, không giữ nước lâu.

• Đặc điểm: Tỷ lệ đá khoáng (Pumice, Perlite) chiếm đến 60-70%.

3. Giá thể cho Lan (Orchids)

Cần sự thông thoáng tuyệt đối.

• Đặc điểm: Thường dùng vỏ thông hoặc dừa miếng lớn, độ bền giá thể cao, lâu phân hủy.

4. Giá thể cho Rau mầm & Gieo hạt

• Đặc điểm: Mịn, giữ ẩm tốt, thường dùng mụn dừa kết hợp với một ít đá Perlite mịn để mầm cây dễ vươn lên.

V. Lưu ý khi chọn mua và sử dụng giá thể

• Kiểm tra độ xử lý: Nếu tự trộn, bạn phải xử lý kỹ chất chát (Tanin và Lignin) trong xơ dừa, nếu không cây sẽ bị còi cọc. Cách an toàn nhất là mua các dòng Giá thể mix sẵn đã được chuẩn hóa.

• Độ bền: Giá thể hữu cơ sẽ phân hủy sau 1-2 năm. Hãy quan sát, nếu thấy giá thể bị nén chặt, hãy thay mới hoặc bổ sung thêm đá khoáng.

• Dinh dưỡng: Đa số giá thể có hàm lượng dinh dưỡng thấp hơn đất thịt, bạn nên định kỳ bổ sung thêm Phân trùn quế để cây có đủ lực phát triển.